Laten we 'GOD' èn 'ALLAH' 'ONZIN' noemen. Dan zijn we het écht allemaal eens!

Bisschop Muskens heeft voorgesteld God te vervangen door Allah om zo de problemen op te lossen. Jos Collignon (de Volkskrant, 18 augustus 2007) heeft nog een beter voorstel: vervang God en Allah door Onzin en alle problemen zijn opgelost!

Nu het dilemma van de humanist: kan die zich ook in deze rij scharen of zoekt de humanist toch vooral naar de zin van de onzin?

 

Collignon

Geplaatst op zaterdag 18 augustus 2007

Reacties

Een fantastische cartoon! Wat kan de oplossing voor een moeilijk vraagstuk soms eenvoudig zijn. En voor mij kan "onzin" heel zingevend zijn!
Saskia Brouwer
maandag 20 augustus 2007

De cartoon is heel grappig, maar het duiden van de bedoeling van de maker is toch wat moeilijker dan zo op het eerste gezicht lijkt. Want een oplossing voor alle problemen lijkt het bij nadere beschouwing toch niet. Volgens Van Dale is onzin: 'onzinnige praat'. Enkele synoniemen voor onzin zijn: apekool, beuzelarij, flauwekul, gekakel, gekkenpraat, geklets, gezwam, gezwets, kletskoek, kolder, kul, kwezelarij, larie, lariekoek, leuterpraat, nonsens, quatsch, zever, zottenpraat. In die zin lijkt het een belediging voor gelovigen. Noem een geloof, willekeurig welk en in het geval van de cartoon elk geloof, onzin (zoals in Van Dale) en je hebt de gelovigen op je dak. Is dat wat Collignon heeft bedoeld? Of heeft hij bedoeld Muskens te bruuskeren? En dan in die zin dat het onzin is om voor verschillende geloofsstromingen een en hetzelfde woord te gebruiken. Het is mij in elk geval niet geheel duidelijk. Maar voor mij is evident dat, in het geval dat Collignon heeft bedoeld dat religie onzin (zoals in Van Dale) is, het voor mij niet zingevend kan zijn om op zoek te gaan naar de zin van die onzin, en evenmin als is bedoeld dat onzin synoniem staat voor elk willekeurig geloof. Daar heb ik geen zin in.

A. de Groot
dinsdag 21 augustus 2007

Voor mij is het niet van belang na te gaan wat de maker met de cartoon heeft bedoeld, maar wat die cartoon met mij doet. Die cartoon zegt mij, dat er zoveel verdeeldheid tussen mensen is, die allemaal op zoek zijn naar antwoorden op de zelfde vragen. Mensen die elkaar te vuur en te zwaard bestrijden omdat er geen ruimte is voor verschillende antwoorden. En zelfs wanneer de antwoorden op elkaar lijken geven ze er een andere naam aan, zodat er ook daarover weer onenigheid kan ontstaan. Ik heb niet de pretentie dit probleem hier even op te lossen, maar zo'n relativerende cartoon kan mij een heerlijk gevoel van ruimte geven. En aan een "exegese" van het begrip "onzin" heb ik al helemaal geen behoefte: dat is voor mij pas echt "onzin", Ad!

Saskia Brouwer
woensdag 22 augustus 2007

Het is onmiskenbaar dat er 'verschrikkelijk' veel verdeeldheid is tussen mensen. Alleen heb ik doorgaans niet het gevoel dat gelovigen (de mensen bedoeld in de cartoon) in het algemeen op zoek zijn naar antwoorden op (dezelfde) vragen. Ze bestrijden elkaar te vuur en te zwaard omdat ze menen dat zij de waarheid (weliswaar hun waarheid) kennen. Naar mijn mening laat religie (om het even welk) sowieso geen ruimte voor vragen. Dat zou namelijk ondermijning, een soort insubordinatie, zijn van die religie. Het simpele feit dat zij 'de waarheid' (hoe subtiel het verschil soms ook is) (menen te) kennen, is naar mijn bescheiden mening de oorzaak van alle onenigheid. In zoverre voel ik mij als 'humanist' of zo je wilt 'vrijdenker' bevoorrecht.

A. de Groot
woensdag 22 augustus 2007

Als kind heb ik enkele jaren (van mijn 6de tot m'n 10de jaar) op de Mytylschool in Amsterdam gezeten. Het was een openbare school, maar er kwam in een bepaalde periode ook iemand om godsdienstles te geven. Ik woonde dat graag bij. De man was altjid gekleed in een driedelig zwart pak en kon mooi vertellen. Bovendien verkocht hij kleine plaatjes van bijbelse voorstellingen voor 1 cent. Ik tekende graag en de plaatjes inspireerden mij. Bovendien was naar hem luisteren beter dan sommen maken en taal leren (Je merkt dat mijn schoolperiode daar niet echt smetteloos is verlopen. Ik was (ben) nogal dwars). Op een dag vertelde deze godsdienst-meneer dat iedereen krijgt wat hem toe komt. Dat 'regelde de almachtige' gelukkig allemaal en dat was 'goed' en had weer te maken met de 'zonden' van de mens. In een klas met kinderen, waarvan ik erg bevoorrecht was omdat ik één van de weinige was die kon lopen en verstaanbaar praten, loopt zo'n man natuurlijk enig risico met zijn even spannende als onzinnige vertellingen. Dat werd hem hopelijk duidelijk toen ik hem vroeg wat ik en mijn mede-leerlingen aan zonden op ons geweten hadden. We waren nog erg jong en er had ons al een afschuwelijk lot getroffen. Waarom wilde die almachtige God dat? Waarom moesten we gestraft worden? De godsdienst-leraar werd rood in zijn gezicht. Dat weet ik nog. Hij zei nog dat het misschien niet ónze zonden waren die het nodig maakten dat wij daar zo zaten of lagen. Sommigen verlamd, incontinent, kwijlend, spastische bewegingen makend en onverstaanbare klanken uitstotend. Het konden net zo goed de zonden zijn van onze ouders of grootouders. En toen vroeg ik hoe het mogelijk was dat 'God die van iedereen houdt en alles kán' ons niet zou vergeven en onze situatie zou verbeteren? Het resultaat van mijn vragen was dat ik de klas maar moest verlaten en naar de gang moest en ook geen plaatje mocht kopen voor 1 cent. Een geloof is wat het is. Een geloof. Verder niets. Van mij mag iedereen geloven wat hij/zij wil. Of men rijk wordt, of men in een ander leven terug komt, of geloven dat er 'iets' is. Als dat iemand gelukkig maakt mag dat wat mij betreft. Maar ik vind het ONZIN en soms erg gevaarlijke onzin!

J.B. Irik
donderdag 23 augustus 2007

Je mag verwachten dat een controversiële boodschap zoals je die uit de bovenstaande cartoon kunt halen reacties oproept die voorspelbaar zijn. Zo zullen atheïstisch gezinde humanisten à la Cliteur vinden dat godsdienst onzin is en de bron van alle kwaad. Godsdienst de wereld uit dus, en je bent van de ellende af.

Iemand met een meer gematigd standpunt zal daar bedenkingen bij hebben. Hij of zij zal behalve de slechte ook de goede kanten van de godsdienst willen zien. Zonder bij een kerkgenootschap of wat voor religieus genootschap dan ook aangesloten te (willen) zijn, reken ik mijzelf tot diegenen die vinden dat religie (niet hetzelfde als godsdienst) veel goeds heeft voortgebracht en het leven van mensen heeft verrijkt. Al was het alleen maar omdat dankzij de religieuze traditie morele vragen naar voren komen die tot op de dag van vandaag te denken geven. Dat zal dus lang niet voor iedereen gelden. Zo stuiten degenen die vinden dat niet alles, en misschien juist wel het meest belangrijke in een mensenleven, niet rationeel-wetenschappelijk verklaard kan worden, niet zelden op scepsis of onbegrip, ook in kringen van mensen die zeggen de humanistische levensovertuiging te zijn toegedaan. Er werd en wordt daar dan weliswaar gesproken van ‘het voordeel van de twijfel’, maar dat geldt niet voor vragen en kwesties die worden gerekend tot relicten uit een ver en obscuur verleden toen men zich nog liet opschepen met metafysische waarheden die groter waren dan wat de eigen hersenpan kon behappen ofwel ontoegankelijk waren voor het menselijk verstand. ‘Maar moeten verlichte geesten niet weten dat alles wat over boven wordt gezegd van beneden komt?’, zul je kunnen horen in die kring. Inderdaad, maar dat geldt dan ook voor al die kwalijke praktijken waar ‘de godsdienst’ debet aan zou zijn. Oorlog en geweld behoren tot de natuurlijke orde waarbij de mens de mens een wolf is (Hobbes) ofwel ieder mens volhardt in zijn eigen zijn (Spinoza).

Toch is daarmee de kous niet af. Je kunt ervaren dat de ‘natuurlijke orde’’ kan worden doorbroken en dat er in de wereld dichtbij en veraf aan anderen behalve onrecht ook recht wordt gedaan. Dat je (als ik) tot verantwoordelijkheid ‘uitverkoren’ bent en de ander recht moet doen ook al heb je (als ik) daar zelf niet voor gekozen… Maar is dit geen religieuze prietpraat, een contradictio in terminis, onzin dus? Want vrijheid houdt toch in dat je zelf bepaalt wat je doet, dus dat je er ook voor kiest al dan niet verantwoordelijk te zijn? Dus hoezo de ander recht moeten doen, hoezo ‘uitverkoren’? wie of wat gebiedt mij dat van boven- of van buitenaf? Onzin? Of een kwestie van ‘wie oren heeft om te horen en ogen heeft om te zien…’?

Gevraagd naar de redelijkheid van dit alles kan met een variant op Lucebert als antwoord gelden:

Ik tracht op wijsgerige wijze
Dat wil zeggen
Eenvouds verlichte waters
De ruimte van het volledig leven
Tot uitdrukking te brengen.*

(* Uit: Tussen filosofie een profetie door Theo de Boer)

J. Rietveld
zaterdag 1 september 2007
Ieder zijn of haar eigen interpretatie. Wil de vaak onbegrijpelijke Collignon alle godsdienst "onzin" noemen of heeft hij door dat Mohammed en Christus toch heel verschillende figuren waren die in theorie heel verschillende godsdiensten hebben veroorzaakt In theorie is de Islam bijvoorbeeld vanuit zijn ontstaan krijgszuchtiger dan het christendom - maar de praktijk van kruistochten, inquisitie en zelfs het "Gott mit uns"op de Duitse koppelriemen tijdens de tweede wereldoorlog nuanceren dat beeld meer dan een klein beetje. De brave bisschop Muskens realiseert zich dat het godsbegrip vele namen heeft, maar in essentie altijd neerkomt op denkbeelden over een macht die boven ons mensen staat en in vele godsdiensten neerkomt op een beoordeling van ons leven na het einde daarvan. Dat is zijn wijsheid. Mijn agnostisch-humanistische wijsheid is dat ik weet de waarheid niet in pacht te hebben. Daarom kan ik ook niet zeggen dat het ene of het andere godsbegrip onzin is. Laat ieder geloven wat hij of zij wil, maar laten we als Humanist elkaar en de ander de eis stellen van respect voor elkaars overtuiging, ook al zijn we het daar mee oneens en zien we aan sommige extreme overtuigingen de meest verwerpelijke uitwassen.
Erik Stibbe
vrijdag 21 september 2007

Reageren

Om te kunnen reageren dient u ingelogd te zijn. Heeft u nog geen gebruikersnaam en wachtwoord? Dan kunt u deze eenvoudig aanmaken.

Inloggen

Om te kunnen reageren op het forum dient u eerst in te loggen.

Gebruikersnaam

Wachtwoord

Beschikt u nog niet over een gebruikersnaam en wachtwoord, dan kunt u deze gemakkelijk aanmaken.

Bent u uw wachtwoord vergeten? Vraag een nieuw wachtwoord aan.